گروه علمی تحقیقاتی مریخ نورد

آفيس مجموعه نرم‌افزار اختصاصي شركت‌ مايكروسافت است كه اگر بخواهيد از آن استفاده كنيد، بايد اين نرم‌افزار را روي رايانه‌تان نصب كنيد. اما اين روزها بسياري از شركت‌ها در تلاش هستند تا امكاناتي شبيه به نرم‌افزار آفيس را از طريق سايت‌ها در اختيار كاربران قرار دهند. به اين ترتيب شما در هر جاي اين كره خاكي كه باشيد تنها در شرايطي كه به يك رايانه مجهز به اينترنت دسترسي داشته باشيد، اين امكان براي شما وجود خواهد داشت تا بتوانيد از خدمات آفيس بهره‌مند شويد. رقابت ميان شركت‌هاي بزرگ براي عرضه خدمات آفيس تحت وب موجب شده تا چيني‌ها ـ كه اين روزها در همه بازارهاي بزرگ تجاري دستي بر آتش دارند ـ نيز به عنوان رقيبي براي نرم‌افزار آفيس مايكروسافت، مجموعه نرم‌افزار جديدي را بر پايه وب به بازارهاي تجاري عرضه كنند.

اين شركت چيني كه پيش از اين در زمينه طراحي مجموعه‌هاي نرم‌افزاري فعاليت مي‌كرد، اين نرم‌افزار را با قيمتي ارزان‌تر در مقايسه با نرم‌افزار آفيس مايكروسافت در اختيار كاربران قرار مي‌دهد؛ اما اين روزها با عرضه آنلاين مجموعه‌هاي نرم‌افزاري خود، به رقيب بزرگي براي گوگل و مايكروسافت تبديل شده است.

در ظاهر قضيه اين طور به نظر مي‌رسد كه خدمات رايگاني كه تحت وب ارائه مي‌شود، بدون در نظر گرفتن منافع شركت‌هاي بزرگ و تنها در جهت رفاه حال كاربران طراحي شده است؛ اما در پشت پرده آن حقيقت زيركانه‌اي نهفته است.

اين شركت‌ها تنها بخشي از خدمات نرم‌افزاري را به صورت رايگان در اختيار كاربران قرار مي‌دهند و كاربر براي اين‌كه بتواند به امكانات نرم‌افزاري تخصصي دسترسي داشته باشد، بايد مبلغي را به عنوان هزينه اين خدمات بپردازد. از سوي ديگر وقتي موتورهاي نرم‌افزاري در اختيار عرضه‌كنندگان اين خدمات باشد، ديگر هيچ كاربري نمي‌تواند از طريق خريد نسخه‌هاي غيراصلي به اين برنامه‌ها دسترسي پيدا كند.

از زماني كه مايكروسافت با عرضه آفيس آنلاين به جمع عرضه‌كنندگان آفيس تحت وب پيوست، بيش از 2 سال مي‌گذرد و اين در حالي است كه اين روزها تعداد كاربران آفيس تحت وب از مرز 25 ميليون نفر گذشته است. براساس گزارش‌هاي اعلام شده از سوي مايكروسافت تعداد زيادي از مردم در سراسر جهان استفاده از برنامه‌هاي موجود در مجموعه آفيس تحت‌وب را تجربه كرده‌اند، كه اغلب آنها از ساكنان كشورهاي كانادا، آمريكا و انگليس بوده‌اند. اين استقبال گسترده حاكي از آن است كه اين روزها علاقه كاربران دنياي اينترنت به رفع نيازهايشان به شيوه آنلاين و بدون نياز به نصب برنامه‌ها و نرم‌افزارهاي اختصاصي در مقايسه با گذشته افزايش يافته است.

بي‌شك گوگل و زوهو (Zoho) از رقباي اصلي آفيس تحت‌وب هستند. مايكروسافت نيز كه به نظر مي‌رسد بازنده اصلي اين ايده جديد است، چاره‌اي جز پيوست به اين انقلاب آنلايني نداشته؛ اما در مقايسه با نرم‌افزار آفيس، در آغاز تنها امكانات محدودي را در اختيار كاربران قرار داد اما اعلام كرده است كه در آينده امكانات متنوع‌تري را به اين مجموعه مي‌افزايد.

بررسي‌هاي آماري نشان داده است كه كاربران مجموعه سرويس‌هاي مشابه آنلاين گوگل در مقايسه با آفيس تحت وب بيشتر است. آفيس تحت وب مايكروسافت از بسياري جهات شبيه به برنامه اسناد گوگل (google documents) است كه به كمك آن مي‌توانيد بدون نياز به نصب نرم‌افزار آفيس، اسناد آفيس را تحت وب ايجاد كرده و حتي ويرايش كنيد. آفيس تحت وب نيز همچون برنامه اسناد گوگل رايگان است و بدون نصب نرم‌افزار در همه مرورگرها در دسترس كاربران قرار مي‌گيرد.

اسفند سال گذشته گوگل امكاناتي را براي كاربران MS office فراهم كرد كه با استفاده از آن مي‌توان فايل‌هاي آفيس را تحت وب ويرايش كرده و بين چند كاربر به اشتراك گذاشت.

داستان رقابت گوگل و مايكروسافت براي ويرايش اسناد تحت وب داستاني است كه قدمتي ديرينه دارد و از زماني كه ابزار اسناد گوگل به عبارتي ابزار رايگان ويرايش آنلاين گوگل در اختيار كاربران قرار گرفت، آتش اين رقابت قدري گسترده‌تر شد. اما به نظر مي‌رسد كه معرفي اين ابزار جديد كه تحت برنامه ابرهاي محاسباتي اداره مي‌شود، روي به سوي صلح و آشتي گوگل و مايكروسافت باشد؛ چرا كه اين ابزار جديد به كاربران آفيس اجازه مي‌دهد تا فايل‌هاي اطلاعاتي خود را به سرورهاي گوگل منتقل كرده سپس از طريق GOOGLE DOCS اين فايل‌ها را ويرايش كرده يا به اشتراك گذارند.

بنابراين شايد بتوان گفت اين روزها گوگل، مايكروسافت، زوهو و بسياري از شركت‌هاي بزرگي كه در اين زمينه دستي بر آتش دارند، همه و همه چشم به فضايي دوخته‌اند كه از طريق وب در اختيار كاربران قرار مي‌گيرد و از اين رو در تلاش هستند تا با استفاده از فناوري جديد موسوم به ابرهاي محاسباتي، امكانات جديد را براي دسترسي به فايل‌ها و ذخيره‌سازي و پردازش آنها در اختيار كاربران قراردهند.

گوگل و مايكروسافت كه مي‌توان آنها را از برترين شركت‌ها در زمينه ارائه خدمات تحت وب دانست، مجموعه كاملي از ابزارهاي همكاري را در اختيار كاربران قرار مي‌دهند كه اشتراك‌گذاري اسناد بين اعضاي يك گروه را تسهيل مي‌كند و در نتيجه ديگر نيازي نخواهد بود فايل‌هايي را كه مي‌خواهيد به اشتراك گذاريد به ايميل خود پيوست كنيد.

اما يكي از ويژگي‌ها و برتري‌هاي گوگل در مقايسه با مايكروسافت اين است كه قابليت دسترسي همزمان چند نفر به يك سند را فراهم مي‌كند و به وسيله آن دو يا چند نفر مي‌توانند به صورت همزمان فايلي را در رايانه خود پردازش كرده و ديگر اعضاي گروه نيز اين تغييرات را مشاهده و نظر خود را ارسال كنند.

بنا بر آنچه گفته شد مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه آفيس تحت وب با آفيس آنلاين اين امكان را در اختيار شما قرار مي‌دهد تا بتوانيد همزمان همه امور كاري خود را تحت كنترل قرار دهيد، هزينه‌ها و مخارج خود را از طريق پايانه‌هاي پرداخت اينترنتي پرداخت كنيد و به عبارتي از طريق اين خدمات آنلاين، امور مختلفي كه مسووليت انجام آن را برعهده داريد، مديريت كنيد. بنابراين اگر سازمان‌ها نيز استفاده از نرم‌افزارهاي اداري تحت وب را مورد توجه قرار دهند، بي‌شك شاهد تحولات چشمگيري در عرصه فناوري ارتباطات خواهيم بود.