صدسالگی فاجعه تایتانیک

صد سال از واقعه غرق كشتي اقيانوس پيماي تايتانيك مي گذرد و هنوز اين واقعه محل بحث و جدل بسياري در محافل علمي است. تايتانيك ساخته شد تا محصول نهايي عصر خودباوري، كاميابي و تجمل گرايي باشد. با ساخت اين كشتي بسياري گمان كردند كه زمان غلبه بشر بر نيروهاي طبيعي فرا رسيده است و اين موجود غول آسا مصون از قهر طبيعت است. اما غرق اين كشتي در اولين سفر دريايي خود، خط بطلان بر اين باوركشيد  و پس از آن منبع تحقيق و كنكاش بسيار در چند و چون اين واقعه شد. مقاله حاضر با بهره گيري از منابع متعددي در اين زمينه، بر آن است كه تحليلي كوتاه از اين رخداد داشته باشد.

ادامه نوشته

شفق قطبی چیست؟

 

 

Auroras : north/south polar lights یا شفق های قطبی، نور های زیبایی هستند که به طور طبیعی در آسمان دیده می شوند و معمولا در شب و در عرض های جغرافیایی قطبی به چشم می خورند.

 

آن ها در یونوسفر تشکیل می شوند و در سپیده دم قطبی قابل مشاهده هستند. در عرض جغرافیایی قطب شمال به آن ها شفق های شمالی نیز گفته می شود؛ (aurora borealis) که این نام بر گرفته از نام رب النوع رومی سپیده دم و نام یونانی باد شمالی است که در سال ١٦٢١ توسط Pierre Gassendi  روی این پدیده طبیعی گذاشته شد.

 

به شفق های قطبی، نور قطب شمال هم گفته می شود؛ زیرا آن ها فقط در نیم کره ی شمالی رویت می شوند و هر چه به قطب شمال نزدیک می شوید، با توجه به مجاورت با قطب مغناطیسی شمالی زمین، احتمال بیش تری می رود که بتوانید آن ها را ببینید؛ به طور مثال در شهر های شمالی کانادا که بسیار نزدیک به قطب هستند امکان رویت آن ها بسیار زیاد است.

 

شفق های قطبی در نزدیکی قطب مغناطیسی شمالی ممکن است خیلی بالا باشد ولی در افق شمالی به صورت سبز بر افروخته و در طلوع خورشید به صورت قرمز کم رنگ دیده می شود.

 

شفق های قطبی معمولا از سپتامبر تا اکتبر و از مارس تا آوریل اتفاق می افتند. بعضی از قبایل کانادایی به این پدیده رقص ارواح می گویند.

ادامه نوشته

رادیااکتیویته

 

مواد رادیواکتیو از اتم های ناپایداری تشکیل شده اند که  به طور متوالی تجزیه شده و انرژی سطح بالایی به نام تابش رادیواکتیو را آزاد می کنند. این اتم ها نهایتا عناصر جدیدی را تشکیل می دهند. طی این تجزیه و واپاشی، ذرات یا اشعه هایی از اتم ها ساتع می شود که سه نوع اند: ذرات آلفا ، ذرات بتا ، و پرتوهای گاما.

 

اطلاعات اولیه:

 

• پرتو آلفا (دو پروتون و دو نوترون): جرم چهار واحد اتمی (a.m.u) و بارالکتریکی مثبت.
•  در پرتو بتا (الکترون های سریع): جرم ناچیز و بارالکتریکی منفی یک.
• پرتو گاما (موج الکترومغناطیسی): بدون جرم و بدون بار (مثلا انرژی خالص).

 

 

تاریخچه:

حدود اواخر قرن نوزدهم اکثر دانشمندان بر این عقیده بودند که تمام مسائل عمده فیزیک  به غیر از چند مورد جزئی که برای قطعیت دادن به برخی نظریه های ضروری بود، حل شده است. 

در سال ١٨٩٥ ، رنتگن اشعه ایکس را کشف کرد. این اشعه نخست در معاینات پزشکی به کار رفت و بعدها برای بررسی ساختمان اساسی مواد مورد استفاده قرار گرفت.

چند ماه بعد ماری کوری این پدیده جدید را رادیو اکتیو نامید. او و همسرش پیر کوری علاوه بر این ، پولونیم (po ، فلز ضعیف) و رادیم (Ra ، فلز قلیایی خاکی قوی) را کشف کردند. ماری کوری نخستین کسی بود که از اصطلاح «رادیواکتیو» برای موادی که فعالیت الکترومغناطیسی قابل توجه دارند، استفاده کرد. خاصیت رادیواکتیویته این دو عنصر جدید از اورانیم بیش تر بود.

ادامه نوشته

داروین و علم ماتریالیستی

دوازدهم فوریه‌ی ۲۰۰۹، دویستمین سالگرد تولد داروین و روز داروین بود. در نوامبر ۱۸۵۹ شاهکار وی – منشاء انواع – از چاپ خارج و انقلابی را در علم موجب شد که هنوز هم ادامه دارد. گرچه دیدگاههای سیاسی داروین رادیکال نبودند، اما کشفیات اش مهمات اصلی نبردی شدند که علم ماتریالیستی را به مثابه‌ی ابزار اساسی درک ما از جهان و نیز آماده ساز بستر توسعه‌ی مارکسیسم به صحنه آورد.
چارلز رابرت داروین را می‌توان حداقل انقلابی ناخواسته محسوب کرد. پدرش پزشکی سرشناس وسرمایه گذاری ثروتمند و پدر بزرگش یوسی ودوود (Josiah Wedgwood) موسس یکی از بزرگ‌ترین کمپانی‌های تولیدی در اروپا بود. داروین می‌توانست به جای اینکه عمر و زندگی‌اش را وقف علم و پژوهش کند ایام اش را با خوشگذرانی و زندگی پرزرق و برق سپری نماید. در سال ۱۸۳۱، چارلز داروین ۲۲ ساله، پس از فارغ التحصیلی از کمبریج به عنوان طبیعت شناس (ناتورالیست) بی مواجب، با کمک مالی پدر علاقمند اش به علم، همراه کشتی تحقیقی اچ ام اس بیگل (HMS Beagle) عازم مسافرت اکتشافی شد و پنج سال بعد با هزاران صفحه یادداشت تحقیق و مشاهدات علمی بر روی بیش از ۱۵۰۰ گونه‌ی به دقت خشک شده بازگشت و موجب ایجاد شک وتردید در پایه های اعتقادی و علمی حاکم بر آن زمان شد.

ادامه نوشته

نوروز

سلام خوانندگان عزیز. فرا رسیدن سال نو را به همه شما تبریک می گویم. به امید سالی بهتر از سال پیش. در ادامه مطلبی درباره ی تاریخچه عید نوروز گذاشته ام آن را بخوانید

ادامه نوشته