حقایقی درباره اسکندر مقدونی

یونانی‌ها اصرار دارند اسکندر آدم کم حاشیه‌ای بوده اما این قسمت از دم خروس را هیچ کاری نمی‌شود کرد که در ماجرای آتش زدن تخت جمشید پای یک زن معروف آتنی به اسم...

ادامه نوشته

مریخ نورد کنجکاوی

مریخ‌نورد کنجکاوی (به انگلیسی: Curiosity)‏ خودرو مریخ‌نورد است که همکنون در گودال گیل نزدیکی خط استوا مریخ، در حال کاوش است.

مشخصات دستگاه

این کاوشگر پیچیده‌ترین کاوشگری است که سازمان فضایی آمریکا، ناسا، به سیاره سرخ فرستاده است. این خودروی شش-چرخه که ۲٫۹ متر طول و ارتفاعی به اندازه قد یک انسان معمولی و ۹۰۰ کیلوگرم وزن دارد، می‌تواند بر روی سطح سیاره حرکت کند که حدود چند ده متر در روز است و از موانعی تا ارتفاع ۷۵ سانتیمتر بالا رود و دارای یک باتری پلوتونیوم است که به آن اجازه می‌دهد تا بیش از ده سال به حرکت ادامه دهد؛ که برای بازدید از همه کفِ دهانه و حتی صعود به قله کوه شارپ در مریخ زمانی کافی است.

این وسیله که مجهز به انواع تجهیزات علمی است، می‌تواند از خاک نمونه برداری کند و سنگ‌ها را سوراخ کند. یک بازوی روباتیک، نمونه‌ها را برای آنالیز ترکیب شیمیایی به آزمایشگاه درون وسیله منتقل می‌کند.

ادامه نوشته

آپولو 13

آپولو ۱۳‏ سفر ناموفق ناسا به کره ماه بود. در هنگام سفر رفت، سفینه دچار حادثه گردید، و فضانوردان مجبور به بازگشت و فرود اضطراری شدند.

این سفر ناسا در سال ۱۹۷۰ بوقوع پیوست، و فضانوردان آن:

جیمز لاول

جک سوئیگرت

فرد هیز

بودند.

ادامه نوشته

سه روز تاریکی زمین دروغ بزرگ اینترنتی

بر اساس پیامی که به سرعت در حال گسترش و انتشار در اینترنت، شبکه های اجتماعی، ایمیل ها و حتی برخی نشریات است چنین ادعا شده که ناسا پیش بینی نموده در روزهای 23 ،24 و 25 دسامبر 2012، زمین در خاموشی کامل و تاریکی مطلق خواهد بود. این واقعه به دلیل همترازی کیهانی و انتقال زمین به یک بعد جدید در فضا می باشد. گسترش این پیام باعث ایجاد دلهره و ترس در بین بسیاری افراد گشته است. اما آیا این موضوع واقعیت دارد و چنین چیزی ممکن است؟ 

اگر فقط به دنبال یک جواب ساده و صریح می گردید پاسخ شما این است: خیر. ادعایی که در این پیام شده کاملاً دروغین و بی اساس می باشد. ناسا و هیچ مرکز معتبر علمی دیگری چنین پیش بینی را اعلام نکرده اند.

در این پیام که البته به اشکال گوناگونی نیز دراینترنت انتشار یافته است، چنین ادعا شده که در طول این دوره 3 روزه، کره زمین، پیش از انتقال به خانه جدیدش در بعد چهارم،  به بعد صفر خواهد رفت و این در حالی است که جهان در یک همترازی قرار گرفته و زمین و خورشید برای نخستین بار با یکدیگر همتراز می گردند. بر اساس این پیام،  پس از این واقعه سراسر کیهان با تغییر بزرگی رویارو می گردد و ما جهانی کاملاً نو را خواهیم دید. علاوه بر این در این پیام توصیه شده که در طی این 3 روز خاموشی، مردم در خانه های خود بمانند، نترسند و آرام باشند، سعی کنند بخوابند، از مسافرت بپرهیزند، به عبادت بپردازند و آنهایی که زنده می مانند خودشان را برای رویارویی با جهانی کاملاً تازه آماده نمایند. در عین حال هشدار داده شده که افراد ناآگاه و کسانی که خود را برای چنین واقعه ای آماده نکرده باشند ممکن است ترس ناگهانی از وقوع چنین حادثه ای منجر به مرگ آنها شود!

ادامه نوشته

ستاره و ساهچاله

 البته سیاهچاله از زیر بته وسط فضا و زمان پیدایش نمی‌شود! ستاره‌ای که تحت تأثیر جاذبه یک سیاهچاله قرار دارد، پیش‌تر از اینکه سیاهچاله تشکیل شود (یعنی وقتی سیاهچاله ستاره‌ای زنده و نورافشان بوده) یا بهتر است بگوییم از قدیم در کنار او بوده و با هم منظومه‌ای تشکیل داده بودند. اگر عمر ستاره‌ای سرآید و به اندازه کافی سنگین باشد، می‌تواند به سیاهچاله تبدیل شود. در این وضعیت منظومه دو ستاره‌ای تبدیل به منظومه‌ای ستاره-سیاهچاله می‌شود. اگر فاصله این دو ستاره از یکدیگر زیاد باشد، برای ستاره دوم فرق چندانی نخواهد کرد چه بلایی سر دوست قدیمی‌اش آمده؛ زیرا گرانش سیاهچاله از فاصله دور تفاوتی با ستاره پیشین ندارد (درنهايت ممکن است اندکی کمتر یا بیشتر باشد)؛ ولی اگر فاصله آن دو کم باشد، میزان گرانش واردشده از سیاهچاله به نقاط مختلف ستاره دیگر به شدت تفاوت خواهد داشت. به این پدیده که در نزدیکی سیاهچاله‌ها رخ می‌دهد اثر جزر و مدی می‌گویند و مقدار آن در نزدیکی سیاهچاله به قدری زیاد است که  باعث متلاشی‌شدن آن جسم می‌شود. در این حالت سیاهچاله ستاره همراهش را با ولع خواهد بلعید. اگر به سایت مجله دانستنیها مراجعه کنید، یک تصویر متحرک از بلعیده‌شدن ستاره همراه توسط سیاهچاله خواهید دید که به کمک مدل‌‌های رایانه‌ای تهیه شده است. این مدل بر اساس رفتار سیاهچاله‌ای عظیم در مرکز کهکشان راه شیری که مشغول بلعیدن ابری از گاز است، تهیه شده. انتظار می‌رود این سیاهچاله طی یک سال تمام این ابر را به درون خود بکشد و ببلعد.

جهان پس از انفجار بزرگ

 بلافاصله بعد از لحظه انفجار، ذرات بسیار ریزی که در ادامه به خصوصیات آن ها اشاره خواهیم کرد، مانند پروتون و پاد پروتون، نوترون و پاد نوترون، تحت تأثیر فوتون های بسیار پر انرژی، همدیگر را نابود کرده و با این کار، فوتون های بیش تری وارد صحنه نبرد می شوند!

 

ادامه نوشته

2012

2012

حتماً تاکنون مطالب گوناگونی در رابطه با پایان جهان در سال 2012 شنیده اید. اما مقاله ای که در ادامه خواهید خواند کامل ترین و جدیدترین مقاله ای است که از طرف سایت رسمی ناسا و پیرامون ترس بزرگ از پایان جهان در سال 2012 ارائه شده است. نویسنده اصلی این مقاله "ای.سی.کروپ " مدیر رصدخانه گریفیث در لوس آنجلس و کمک-سردبیر مجله "آسمان و تلسکوپ" می باشد. او در این مقاله به شرح بسیاری از ناگفته ها و جزئیات پیرامون سال 2012 می پردازد به طوریکه تاکنون در هیچ کجا به آنها اشاره ای نشده است.

پس از مطالعه این مقاله خواهید فهمید که اصلاً از چه زمانی زمزمه های مربوط به پایان جهان آغاز شد، تقویم مایا دقیقاً چگونه عمل می کند و براستی چه چیزی را نشان می دهد، چه کسانی 2012 را بر سر زبان ها آوردند، چه عواملی می تواند باعث نابودی زمینگردد و براستی آیا پایان جهان ممکن است یا خیر...

ادامه نوشته

تک رقصندگان کائنات

در سال 1951 شواهدی به دست آمد که رقصندگان آواره ای مشغول نمایش های تک نفره در گستره فضای میان کهکشانی (فضای بین کهکشان ها) هستند ؛ فضایی که تصور می شد صرف نظر از ملکول های اتفاقی و پراکنده گاز و غبار خلأ است. یک اختر شناس سوئیسی به نام فریتز زوییکی گزارش داد که در تصاویرش از خوشه ای از هزاران کهکشان، به نام خوشه گیسو که حدود 350 میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد، نوری محو دیده می شود که از خود کهکشان ها ساطع   نمی شود. او چنین نظر داد که این نور متعلق به ستاره هایی است که از خوشه رها و به فضای میان کهکشانی پرتاب شده اند.

زوییکی، که همیشه نظریه های عجیب و غریبی از اختر شناسی ارائه می کند که اتفاقا بیشتر اوقات درستی شان ثابت می شود، نتوانست همتایانش را در این مورد متقاعد کند. آنها بر این باور بودند که تصاویر او به علت تغییرات در حساسیت صفحه های عکاسی خراب شده اند.

ادامه نوشته

2012 پایان جهان؟

آیا 2012 پایان جهان خواهد بود؟ روزی که درآن به دلیل وقوع یکی از حوادث طبیعی مانند برخورد یک سیارک به زمین همه انسان ها در سرار جهان خواهند مرد و حیات بر روی زمین از بین خواهد رفت؟ بدون شک نخستین جوابی که به ذهن بسیاری از ما خطور خواهد کرد "خیر" خواهد بود. پایان دنیا در این سال غیرممکن است.

اما از کجا اینقدر مطمئنیم؟ چطور می دانیم که این اتفاق هرگز نخواهد افتاد؟ ما با اطمینان از اینکه همیشه کسانی هستند که بیش از ما به برسی چنین مسائلی می پردازند و اگر روزی قرار بر این باشد که چنین اتفاقی بی افتد حتماً جلوی آن را خواهند گرفت به سادگی از آن گذشته و چنین مسائلی را غیرممکن اعلام میکنیم. اما آیا تاکنون به این موضوع فکر کرده اید که اگر این موضوع حقیقت داشته باشد، به بسیاری از دلایل جوامع و دولت ها از بیان آن خودداری خواهند کرد!؟ آیا میدانید که چنین پروسه ای در طول حیات سیارات کاملاً طبیعی بوده و بارها اتفاق افتاده می افتد؟ تاکنون توجه کرده اید که از مهمترین دلایل انقراض دایناسورها یکی از همین حوادث طبیعی بوده است؟

ادامه نوشته

جهت یابی

انواع روش های جهت یابی و یافتن مسیر برای زمانی که کوهستان ، جنگل ، دشت یا بیایان گم شده ایم چگونه امکانپذیر است؟ جهت یابی چیست و چگونه به ما کمک می کند؟

یافتن جهت‌های جغرافیایی را جهت‌یابی گویند. جهت‌یابی در بسیاری از موارد کاربرد دارد. برای نمونه وقتی در کوهستان، جنگل، دشت یا بیابان گم شده باشید، با دانستن جهت‌های جغرافیایی، می‌توانید به مکان مورد نظرتان برسید. یکی از استفاده‌های مسلمانان از جهت‌یابی، یافتن قبله برای نماز خواندن و ذبح حیوانات است. کوهنوردان، نظامیان، جنگل‌بانان و ... هم به دانستن روش‌های جهت‌یابی نیازمندند.

هرچند امروزه با وسایلی مانند قطب‌نما یا GPS می‌توان به راحتی و با دقت بسیار زیاد جهت جغرافیایی را مشخص کرد، در نبود ابزار، دانستن روش‌های دیگر جهت‌یابی مفید و کاراست. در اینجا به برسی انواع روش های جهت یابی خواهیم پرداخت. 

 

ادامه نوشته

سرنوشت خورشید

خورشید سرانجام به پایان سوخت هسته ای اش می رسد و حدود 5/4 میلیارد سال دیگر می میرد. البته داستان مرگ خورشید از یک سری وقایع تشکیل شده است که ابتدا خورشید را به غول سرخ، سپس به ریز نقش سفید، و در نهایت به یک ستاره ریز نقش سیاه تبدیل می کند. این فرآیند 5/3 میلیارد سال دیگر آغاز میشود؛ وقتی که هلیم در هسته خورشید شروع به همجوشی و تولید کربن میکند و خورشید شروع به انبساط میکند. پیش بینی وضع آب و هوای زمین در آن زمان داغ، درخشان و مه آلود خواهد بود؛ زمانی که خورشید همچون غولی در آسمان بزرگ و بزرگتر می شود. زمانی که خورشید دو سومِ  آسمان را پوشانده، دمای چند هزار درجه ای روی زمین مدت هاست که جوّ و اقیانوس هایش را تبخیر کرده است. سرانجام، لایه خارجی خورشید، عطارد، زهره، زمین و حتی مریخ را در کام خود فرو  میبرد و با جذب حرارت از مرکزش 3000 بار درخشان تر میشود. در این زمان خورشید به یک ستاره غول پیکر تبدیل گشته است.

ادامه نوشته

آندرومدا

نزدیک ترین کهکشان مارپیچی که شبیه کهکشان ماست آندرومدا نام دارد. حتی در شرایط رصدی متوسط هم میتوان آن را همچون ابری مه آلود از گاز و غبار دید. در یکی از خبرهای اخیر ناسا درباره اش چنین آمده: ((... کهکشان آندرومدا را اخترشناس ایرانی، عبدالرحمن صوفی، به نام  «ابر کوچک» می شناخته و در سال 964 میلادی در کتابش «صورالکواکب» به آن اشاره کرده است. احتمالا این اخترشناس ایرانی آن را در سال 905 میلادی رصد کرده است...))

آندرومدا به سبب نزدیکی اش به ما، از هر کهکشان دیگری در عالم بیشتر بررسی شده است،  چون به ما امکان میدهد که همه ویژگی های کهکشان خودمان را، که به سبب وجود غبار میان ستاره ای نمی بینیم، در آن بررسی کنیم.  برخی از این ویژگی ها به این شرح اند: ساختار مارپیچی، خوشه های کروی و باز ستاره ای، ماده میان ستاره ای، سحابی های سیاره نما، بقایای انفجارهای ابرنواختری، هسته کهکشان، کهکشان های همراه و بسیاری دیگر.

نخستین شرح از آندرومدا، که آن را ابری از گاز معرفی کرده، در کتاب صورالکواکب، نوشته اخترشناس ایرانی، عبدالرحمن صوفی، در سال 964 میلادی آمده است. نخستین شرح از رصد تلسکوپی آن را سیمون ماریوس در سال 1612 ارائه کرد. شارل مِسیه، بی خبر از کشف صوفی و ماریوس، آن را به نام M31  در فهرست بزرگ سحابی هایش آورد.

ادامه نوشته

سیاره ای از جنس الماس

گروهي بين المللي از اخترشناسان استراليايي، آلماني، ايتاليايي، انگليسي، و آمريكايي به رهبري پروفسور مَتيو بيلز، معاون رئيس پژوهشي دانشگاه فناوري سويين برن ملبورن، سياره اي از جنس كربن خالص بلوري (الماس) كشف كرده اند كه احتمالاً زماني ستاره اي پُرجرم بوده است. آن ها ابتدا با تلسكوپ راديويي پاركس (متعلق به سازمان ملي پژوهش هاي علمي و صنعتي استراليا -CSIRO) ستاره ي تپ اختر نامعمولي را کشف کردند و سپس اين كشف را با تلسكوپ راديويي لوول در انگلستان و يكي از تلسكوپ هاي كك در هاوايي بازبررسي كردند.
تپ اخترها ستاره هاي كوچك چرخاني به قطر 20 كيلومتر - به اندازه ي يك شهر - هستند كه امواج راديويي از خود گسيل مي كنند. با چرخش اين ستاره و خاموش و روشن شدن مداوم تابش راديويي گسيل شده از آن، تلسكوپ هاي راديويي الگوي منظمي از امواج راديويي را آشكار مي كنند.
اخترشناسان متوجه شدند كه در اين تپ اختر تازه كشف شده، به نام 1719-1438 psrj، زمان رسيدن تپ هاي راديويي مرتب تغيير مي كند. آن ها به اين نتيجه رسيدند كه علت اين امر كشش گرانشي از سوي سياره ي همدمي در مداري به دور تپ اختر هستند. اين تپ اختر و سياره ي همدمش متعلق به كهكشان هاي راه شيري اند و در فاصله ي 4000 سال نوري از ما در صورت فلكي مار قرار دارند؛ يعني در يك هشتم فاصله ي زمين تا مركز كهكشان راه شيري.
تغييرات در تپ هاي راديويي نكات بسياري را درباره ي سياره ي همدم به اخترشناسان مي گويد؛ نخست اين كه اين سياره فقط در 2 ساعت و 10 دقيقه و در فاصله ي 600 هزار كيلومتري - كمي كمتر از شعاع خورشيد ما - به دور تپ اختر مي گردد. دوم اين كه سياره ي همدم بايد كوچك باشد؛ يعني به قطر كمتر از 60 هزار كيلومتر (اين حدود 5 برابر قطر زمين است). اين سياره آن قدر به تپ اختر نزديك است كه اگر كمي بزرگ تر بود به سبب گرانش تپ اختر از هم مي پاشيد. البته جرم اين سياره، به رغم اندازه ي كوچكش، كمي بيش از جرم سياره ي مشتري است. به گفته ي پروفسور بيلز: «همين چگالي بالاي سياره از منشا آن خبر مي دهد».

ستاره ي از هم گسيخته
 

اخترشناسان بر اين باورند كه اين «سياره ي الماسي» احتمالاً تنها بازمانده ي ستاره اي است كه زماني پُرجرم بوده اما همه ي ماده اش به درون تپ اختر كشيده شده است. تپ اختر 1719-1438 PSRJ با سرعت سيار بالا به دور خود مي چرخد و از نوعي است كه به آن تپ اختر ميلي ثانيه اي مي گوييم. جالب است بدانيد كه اين تپ اختر در هر دقيقه بيش از 10 هزرا بار با دور خود مي چرخد، جرمش حدود 1/4 جرم خورشيد، اما قطرش فقط 20 كيلومتر است. حدود 70 درصد تپ اخترهاي ميلي ثانيه اي نوعي همدم دارند. اخترشناسان بر اين باورند كه همدمي از نوع ستاره ممكن است با انتقال دادن ماده و افزايش سرعت تپ اختري مرده و قديمي به سرعت هاي بسيار بالا آن را به تپ اختري ميلي ثانيه اي تبديل كند. حاصل تپ اختر ميلي ثانيه اي پُرسرعتي يا همدمي منقبض شده - اغلب كوتوله اي سفيد - است.
به گفته ي دكتر آندريا پوزِنتي، يكي از اعضاي اين پروژه و مدير رصدخانه ي كالياري ايتاليا: «ما چند منظومه ي اين چنيني ديگر را هم مي شناسيم كه دو تايي هاي پرتو ايكس كم جرم فرافشرده نام دارند كه احتمالاً طبق همين سناريو تحول يافته اند و ممك ناست نمونه اي از تپ اخترها مانند 1719-1438 PSRJ باشند».
اما تپ اختر 1719-1438 PSRJ و همدمش آن قدر به هم نزديك اند كه همدم فقط ممكن است كوتوله ي سفيدي به شدت تهي شده از ماده باشد كه لايه هاي بيروني و بيش از 99/9 درصد جرم اصلي خود را از دست داده است. به گفته ي دكتر مايكل كيت، يكي از اعضاي اين پروژه: «اين جرم باقي مانده احتمالاً بيشتر از كربن و اكسيژن تشكيل شده است زيرا ستاره اي از عناصر سبك تر، مانند هيدروژن و هليوم، بيش از حدّ بزرگ مي بود كه با زمان هاي مداري محاسبه شده سازگار باشد. چگالي اين ستاره نشان مي دهد كه ماده اش بايد بلوري باشد؛ به اين ترتيب كه بخش اعظم آن چيزي شبيه الماس است».
به گفته ي دكتر بنجامين استَپِرز (دانشگاه منچستر): «سرنوشت نهايي اين منظومه ي دوتايي را جرم و دوره ي تناوب مداري ستاره ي دهنده ي ماده در مان انتقال ماده تعيين مي كند. نادربودن تپ اخترهاي ميلي ثانيه اي با همدمي سياره جرم به اين معناست كه شكل گيري چنين سياره هاي عجيي استثنا و نه قاعده، و نيازمند شرايطي ويژه است».
اين گروه از دانشمندان، تپ اختر 1719- 1438 PSRJ را در ميان 200 هزار گيگابايت داده و با استفاده از كدهاي ويژه در ابررايانه هاي دانشگاه فناوري سويين برن استراليا، دانشگاه منچستر، و دانشگاه كالياري ايتاليا يافتند. اين كشف در جريان جست وجويي روش مند براي يافتن تپ اخترها در سرتا سر آسمان انجام شد. در اين برنامه ي جست و جو تلسكوپ راديويي 100 متري افلزبرگ مؤسسه ي نجوم راديويي ماكس پلانك آلمان هم مشاركت داشت اين نوع بزرگ ترين و حساس ترين جست و جوي انجام شده از اين نوع است.

منبع: نجوم شماره 210.

راسخون

شفق قطبی چیست؟

 

 

Auroras : north/south polar lights یا شفق های قطبی، نور های زیبایی هستند که به طور طبیعی در آسمان دیده می شوند و معمولا در شب و در عرض های جغرافیایی قطبی به چشم می خورند.

 

آن ها در یونوسفر تشکیل می شوند و در سپیده دم قطبی قابل مشاهده هستند. در عرض جغرافیایی قطب شمال به آن ها شفق های شمالی نیز گفته می شود؛ (aurora borealis) که این نام بر گرفته از نام رب النوع رومی سپیده دم و نام یونانی باد شمالی است که در سال ١٦٢١ توسط Pierre Gassendi  روی این پدیده طبیعی گذاشته شد.

 

به شفق های قطبی، نور قطب شمال هم گفته می شود؛ زیرا آن ها فقط در نیم کره ی شمالی رویت می شوند و هر چه به قطب شمال نزدیک می شوید، با توجه به مجاورت با قطب مغناطیسی شمالی زمین، احتمال بیش تری می رود که بتوانید آن ها را ببینید؛ به طور مثال در شهر های شمالی کانادا که بسیار نزدیک به قطب هستند امکان رویت آن ها بسیار زیاد است.

 

شفق های قطبی در نزدیکی قطب مغناطیسی شمالی ممکن است خیلی بالا باشد ولی در افق شمالی به صورت سبز بر افروخته و در طلوع خورشید به صورت قرمز کم رنگ دیده می شود.

 

شفق های قطبی معمولا از سپتامبر تا اکتبر و از مارس تا آوریل اتفاق می افتند. بعضی از قبایل کانادایی به این پدیده رقص ارواح می گویند.

ادامه نوشته

40 هدف شگفت انگیز رصدی در آسمان زمستان

آسمان زمستان، پُر است از اجرم رصديِ شگفت انگيز. با تلسکوپ مي توانيد از درختان پُربار صورت هاي فلکي، ميوه هاي کيهاني بچينيد! 
بارها شنيده ايم که مي گويند: «مي خواهم اجرام بيشتري رصد کنم». در اين مقاله، نگاهي مي اندازيم به 40 جرم ژرف آسمان شب زمستان، تا شيفتگان آسمان در اين شب هاي سرد به رصدشان بروند. اين اجرام شامل 12 خوشه ي ستاره اي، 13 سحابي، 11 کهکشان و 4 جرم متفرقه است. هم چنين براي آن هايي که اشتهاي بيشتري دارند. 
اگر تلسکوپ تان هدف ياب خود کار داشته باشد، پيدا کردن اين اجرام خيلي زود انجام مي شود. اما در نگاه کردن به هر کدام از اين اهداف، حداقل چند دقيقه وقت صرف کنيد و ببينيد که چه چيزي در آن شگفت انگيز يا جالب توجه است. از آنجايي که اجرام نسبتاً پر نوري در اين فهرست گرد هم آمده اند، براي يافتن آن ها با تلسکوپي که خودکار نيست هم با مشکلي مواجه نخواهيد شد و زمان زيادي را صرف پيدا کردن آن ها نخواهيد کرد. 

ادامه نوشته